STUK gebouw
Sinds januari 2002 is STUK gehuisvest in het door architect Willem Jan
Neutelings vernieuwde Arenberggebouw. STUK is nu een huis met vele kamers,
uitnodigend, zichtbaar en vindbaar. 
Een gebouw dat we delen met
de collega's van FONK (de filmwerking binnen STUK), LOKO Cultuur (de
studentenwerking rond cultuur) en de Cultuurcoördinatie van de K.U.Leuven.
De K.U.Leuven heeft dit gebouw voor 50 jaar in erfpacht gegeven aan STUK en
financierde mee de verbouwing van een aantal ruimtes die het ook zelf in
gebruik houdt (auditorium, ensemblezaal, bureaus
Cultuurcoördinatiecel,...).STUK zelf stond in voor de financiering van de
rest van de verbouwing (met de steun van Vlaamse gemeenschap, stad en
provincie) en was bouwheer.
Het kunstencentrum bevindt zich nu op de voormalige Arenbergsite, een
neogotische gebouwengroep die gelegen is op een helling tussen de
Naamsestraat en de Schapenstraat. 
Dit nieuwe gebouw komt tegemoet aan
de combinatie van het uitgebreide wensenkaartje van STUK en van de
universiteit, die dus ook voor een gedeelte bewoner blijft van dit gebouw.
Geen sinecure gezien de relatief kleine oppervlakte van de site, gemarkeerd
door een frappant hoogteverschil. Het voorblok aan de Naamsestraat en het
achterblok aan de Schapenstraat werden maximaal gerenoveerd en verregaand
aangepast aan het eisenpakket. Een van de mooiste aula's van de
universiteit en het zijblok waarin de kantoren zijn ondergebracht, werden
behouden en slechts minimaal gerenoveerd. De rest werd afgebroken en
vervangen door een ingenieuze nieuwbouw.
Achter de gevel van het oude gedeelte aan de Naamsestraat schuilt een
ontwerp waarin het programma op maat van het kunstencentrum met een
gewaagde speelsheid, maar toch op functionele wijze wordt ingevuld.
Het geheel is een bouwtechnisch
huzarenstukje dat de eisen perfect inwilligt op een nochtans moeilijke
locatie en bovendien een stedenbouwkundige meerwaarde biedt. Het complex is
georganiseerd rond een patio waarop zoveel mogelijk vertrekken zijn
georiënteerd. Neutelings beoogde hiermee een soort stedenbouw op
microniveau, de zogenaamde ‘stad-in-de-stad'. Het gebouwencomplex fungeert
als kleinstedelijke entiteit en ageert van hieruit met de eigenlijke
stedelijke context. Het perspectief van het theater als historische
gangmaker van STUK -als kunstencentrum- vertaalt zich in een veelvoud aan
erkers en balkon(netjes) die refereren aan het icoon van het theater bij
uitstek: Romeo en Julia. Het gebouw legt duidelijk de link met de
omringende stad middels uitgebreide stadszichten, zalen die op de patio
uitkijken, en een stedelijke passage die het complex letterlijk
doorkruist.
De nieuwbouw geeft zichzelf niet meteen prijs aan de passant, maar
manifesteert zich middels een massief volumespel als een complex kluwen van
zalen en niveaus. Onderhuids steekt een ingenieus netwerk van gewapend
beton, waarbij elk van de zalen volgens het zogenaamde
doos-in-doos-principe akoestisch volledig onafhankelijk is geconcipieerd.
Voor de techniek is het complex voorzien van twee insteekwegen die alle
zalen rechtstreeks kunnen bereiken. 
Alle zalen zijn ook bereikbaar voor
mindervaliden. Het nieuwe shed-dak, dat de bovenste etage verhoogde tot een
perfecte (dans)studio, geeft het oude gedeelte aan de Naamsestraat een
opvallende fragiliteit en strakheid van vorm. Aan de straatkant prijken
vier enorme letters - STUK - vooruitgeschoven tussen reling en ijzeren balk
en zorgen in een vluchtige blik voor een hedendaags aandachtspunt met op de
achtergrond het oude bouwvolume. Zichtbaar vanaf de druk bewandelde en
befietste Naamsestraat, zorgt het geheel voor een duidelijk visitekaartje.
Naast de dansstudio bevinden zich binnenin een café op straatniveau,
daarboven een expozaal en de Verbeeckzaal voor workshops van de
universiteit.
Het kelderniveau werd opengewerkt tot een foyer-annex-onthaal dat
rechtstreeks bereikbaar is vanaf de Naamsestraat en achteraan uitgeeft op
de patio. 
Op deze manier vormt het
onthaal een deel van een wandelroute die over de patio van de Naamsestraat
naar de Schapenstraat loopt. In Neutelings' sculpturale aanpak van het
nieuwbouwgedeelte vergroot vooral het volumespel van de raampartijen als
balkons het motief van het theater als stadsgebeuren. Binnenin duikt de
Leuvense skyline her en der op. Doorkijkjes, een openluchttribune en een
doorsteekje voor wandelaars laten de kunst gedijen in deze
‘stad-in-de-stad'.
Het nieuwbouwgedeelte bevat onder meer een filmzaal (96 pers), Cinema Zed
genaamd, met dieprode pluchen zetels en wanden en plafonds die met zwart
similileder zijn gecapitonneerd. Cinema Zed wordt beheerd door vzw Fonk, in
residentie bij STUK. Daarnaast is er de Ensemblezaal, een gemarkeerde zaal
met zijn matgouden bakstenen en donkerrode parketvloer, bedoeld voor
repetities van muziekensembles van de universiteit. 
In de Soetezaal, een middelgrote
theater- en danszaal heeft Neutelings zijn aanpak het sterkst geprofileerd.
De Soetezaal heeft een bespeelbare ruimte van 14 bij 12, uit te breiden met
twee zijtonelen en voorzien van een vaste tribune die plaats biedt aan 221
personen. Deze zaal is ook het meest prominente bouwvolume. Via een enorm
raam kijkt één van de zijtonelen uit op de patio, tot in het
tegenoverliggende café, terwijl de Leuvense passant letterlijk onder de
scène doorwandelt. De wanden zijn uitgevoerd in geolied beton en in een
ruitvormig bas-relief motief gegoten. De trap naar de Soetezaal is vervat
in een betonnen schacht, die bovenaan uitmondt in een overloop met een
Leuvense skyline.
Zo'n zicht op de Dijlevallei markeert ook de Labozaal in het
achterblok,
een omgebouwd
chemielaboratorium dat ook voor de verbouwing als dansstudio fungeerde.
Deze zaal is voorzien van vier ramen, aan de buitenkant verdubbeld door
vier overmaatse voorzetramen die de lichtinval kunnen regelen en ook de
achterzijde van het complex een eigen gezicht geven. Met een vloerveld van
20 bij 15 heeft de zaal geen vaste tribunes en ze is voorzien van een
roestbruine roosterwand die ventilatie integreert. Onder deze zaal bevindt
zich nog de Paviljoenenzaal, een zaal met 5 geluidsdichte houten boxen en
enkele donkere kamers, en nog een etage lager zijn er nog twee rudimentair
uitgeruste repetitie ateliers.
Klik hier voor de tekst van architect
Neutelings over de verbouwing van het STUKgebouw.
